Jedyna taka Aleja w Polsce !

Idea realizacji Alei Pisarzy w Oświęcimiu nawiązuje do popularnych na całym świecie Alei Gwiazd, przy czym w odróżnieniu od idolów masowej kultury medialnej, dowartościowaniu podlega tu sztuka o najwyższej wartości kulturowej – sztuka słowa. Wielkość pisarza nie sprowadza się do krótkotrwałych błysków w doraźnej aktualności, jego dzieło pozostaje na długo w pamięci czytelników, społeczności, narodów, a napisane przez niego książki na wiele pokoleń, czasem stuleci, zapełniają biblioteczne półki oferując duchową strawę odbiorcom. Pisarz, jak każdy inny artysta – a może nawet bardziej – zasługuje na uwiecznienie, także w dosłownym, materialnym sensie, w postaci trwałych znaków rytych w „kamieniu”. Aleja będzie akcentować osobę pisarza, autora, a nie tylko jego dzieła. Często dzieło głębiej pozostaje w świadomości i pamięci czytelnika, a zanika, gubi się w ulotnej pamięci sam autor. Aleja Pisarzy, powstająca przy Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Ł. Górnickiego GALERIA KSIĄŻKI w Oświęcimiu, ma na celu upamiętniać wybitnych żyjących pisarzy, którzy osobiście wezmą udział w uroczystości wmurowania w Alei Pisarzy pamiątkowej płyty, ozdobionej ich autografem i wybranym cytatem z ich twórczości. Ich przyjazd do Oświęcimia stanowić będzie zarazem święto dla wszystkich tych, którzy w dobie dominującej kultury obrazkowej nadal cenią sobie szczególnie wartość dobrego słowa pisanego. Realizowany projekt ma także w oczach społeczności kraju i świata poszerzać symbolikę Oświęcimia – Miasta Orędownika Pokoju – o wartościowe kulturowe, humanitarne i pokojowe treści.

Ostateczną decyzję o wyborze autora podejmuje Kapituła w skład której wchodzą: prof. Joanna Papuzińska – pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego, poetka i prozaik, dziennikarz, pedagog, historyk, krytyk i badacz literatury dla dzieci i młodzieży, dr Michał Rusinek – były Sekretarz Noblistki Wisławy Szymborskiej, obecnie tworzący fundację Jej imienia, prof. Krzysztof Zajas – pracownik naukowy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Janusz Chwierut Prezydent Oświęcimia i Leszek Palus Dyrektor Biblioteki GALERIA KSIĄŻKI w Oświęcimiu.


1. Kapituła zbiera się co najmniej raz w roku.
2. Pracami Kapituły kieruje wybrany spośród członków Kapituły Przewodniczący.
3. Do kompetencji Kapituły należy opiniowanie oraz wybór autorów do upamiętnienia w Alei Pisarzy.

ANDRZEJ STASIUK

STASIUK

Pierwszym pisarzem, który zaznaczył swoją obecność w oświęcimskiej Alei Pisarzy jest Andrzej Stasiuk. Niezwykły prozaik, poeta i dramaturg, znany jest chyba wszystkim krytykom literackim na całym świecie. Autor Murów Hebronu, Dukli, Opowieści galicyjskich, Dziewięciu, Jadąc do Babadag, Taksimu, Dziennika pisanego później i kilku innych książek. Laureat paru nagród, ostatnio Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica 2008, Nagrody Literackiej Gdynia 2010, Nagrody Forum Ekonomicznego i Miasta Krakowa Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza 2011 oraz Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury.


MAREK BIEŃCZYK

img_1643

Marek Bieńczyk urodził się w 1956 roku. Jest prozaikiem, eseistą, tłumaczem, historykiem literatury w Instytucie Badań Literackich PAN, współpracownikiem francuskiego kwartalnika "L'atelier du roman". Jest członkiem International Federation of Wine and Spirits and Writers. Autor m.in. książek: "Melancholia. O tych, co nigdy nie odnajdą straty" (1998), "Kroniki wina" (2001), "Przezroczystość" (2007), powieści "Terminal" (1994) oraz "Tworki" (1999).


JANUSZ GŁOWACKI

IMG_4624-682x1024

Dramaturg, prozaik, felietonista, autor scenariuszy filmowych. Wykładowca na Columbia University, Bennington College, New York Public Theater, Mark Tapper Forum w Los Angeles i Atlantic Center for the Arts na Florydzie. Jego artykuły i eseje publikował New York Times. Wydał kilka tomów opowiadań m.in.: Wirówka nonsensu, Nowy taniec la-ba-da, Polowanie na muchy, Raport Piłata, My sweet Raskolnikow, Coraz trudniej kochać, Rose cafe. dwa tomy felietonów W nocy gorzej widać, Powrót hrabiego Monte Christo i powieści m.in.: Moc truchleje, Ostatni cieć, Tego się nie tańczy, Nie mogę narzekać, Z głowy, Jak być kochanym, Pięć i pół, Good night, Dżerzi. Światowy sukces przyniosły jednak Głowackiemu sztuki teatralne. W grudniu 81 roku, na kilka dni przed wprowadzeniem w Polsce stanu wojennego, Głowacki wyjechał do Londynu na premierę sztuki Kopciuch w Royal Court Theatre w reżyserii Danny Boyl (Trainspotting). The Guardian i London Times uznały ją za najlepszą produkcję roku. Od 1983 roku mieszka w Nowym Jorku, a wystawiony w 84 r. przez jeden z najlepszych nowojorskich teatrów, Joseph Papp Public Theatre, w reżyserii Johna Maddena (Zakochany Szekspir) Christopherem Walkenem w roli głównej, Kopciuch rozpoczął triumfalną drogę Głowackiego po teatrach całego świata. Jego sztuki grane są od Nowego Jorku, Los Angeles, Las Vegas, Toronto, Londynu, Marsylii, Sydney i Bonn po Pragę, Warszawę, Moskwę, Petersburg, Dagestan, Seul i Tajpej. W 86 r. w Buenos Aiers Kopciuch otrzymał najbardziej prestiżową nagrodę teatralną argentyńskiej krytyki Premio Moliere. Janusz Głowacki jest autorem scenariuszy Polowanie na muchy, Trzeba zabić tę miłość. Jest współautorem Markiem Piwowskim kilku zrealizowanych scenariuszy filmowych: Rejsu i Psychodramy oraz napisanego wspólnie z Łukaszem Zadrzyńskim Billboardu. Scenariusz Hairdo zdobył w roku 99 r. główna nagrodę - Tony Cox Award na festiwalu filmowym Nantucket w Stanach Zjednoczonych. Głowacki jest autorem scenariusza do najbardziej oczekiwanego filmu roku 2013 Wałęsa. Człowiek z nadziei w reżyserii Andrzeja Wajdy. 27 września 2013 r. odsłonił w Alei Pisarzy w Oświęcimiu dedykowaną mu tablicę z cytatem.


EWA LIPSKA

lipska

Ewa Lipska urodziła się w 1945 roku. Studiowała na wydziale malarstwa w krakowskiej ASP. Była redaktorem działu poezji Wydawnictwa Literackiego, współzałożycielką i redaktorką kilku pism, m.in. "Dekada Literacka", "Pismo" i "Kraków". W latach 90. pracowała w ambasadzie polskiej w Austrii. Kierowała Instytutem Polskim w Wiedniu. Należy do polskiego i austriackiego PEN-Clubu, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz Polskiej Akademii Umiejętności. W dorobku literackim Ewy Lipskiej znajduje się ponad 20 tomów poezji, m.in.: "Wiersze" (1967), "Trzeci zbiór wierszy" (1972), "Żywa śmierć" (1979), "Dom Spokojnej Młodości" (1979), "Nie o śmierć tutaj chodzi, lecz o biały koronek" (1982), "Wakacje mizantropa" (1993), "Stypendyści czasu" (1994) i polsko-niemiecka publikacja "Życie zastępcze - Ersatzleben" (1998). Poza Polską ukazało się ok. 40 wyborów jej wierszy. Poetka była wielokrotnie nagradzana, m.in. wyróżnieniami PEN-Clubów polskiego i austriackiego oraz Nagrodą Kościelskich. W 2012 r. kielecki Uniwersytet Jana Kochanowskiego przyznał jej doktorat honoris causa. 23 maja Ewa Lipska odsłoniła w Alei Pisarzy w Oświęcimiu dedykowaną jej tablicę z cytatem.


ZOFIA POSMYSZ

posmyszz

Pisarka i scenarzystka, urodzona w 1923 r. w Krakowie. Kiedy wybuchła wojna, była uczennicą liceum. Aresztowana, osadzona w więzieniu na Montelupich w Krakowie, następnie przeniesiona do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz skąd przetransportowana została do KL Ravensbrück i Neustadt-Glewe. Po wojnie przeniosła się do Warszawy, gdzie ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała m.in. w piśmie „Głos Ludu” jako korektorka, w Polskim Radiu współtworząc od 1960 roku powieść radiową "W Jezioranach". Rozgłos przyniosło jej słuchowisko radiowe „Pasażerka z kabiny 45”, na motywach którego powstał film „Pasażerka” w reżyserii Andrzeja Munka, a następnie książka pod tym samym tytułem wydana w 1962 roku. Zofia Posmysz zrealizowała wiele słuchowisk i reportaży, które w późniejszym okresie stały się punktem wyjścia ciekawych, rozszerzonych sztuk. Jest autorką czterech książek poświęconych tematyce obozowej: „Pasażerka”, „Wakacje nad Adriatykiem”, „Ten sam doktor M.” oraz „Do wolności, do śmierci, do życia”.

Od kilkunastu lat Zofia Posmysz związana jest z Międzynarodowym Domem Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu. W 2013 roku otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Oświęcim. 4 września 2014 r. Zofia Posmysz odsłoniła dedykowaną Jej tablicę z cytatem w Alei Pisarzy przy Bibliotece w Oświęcimiu.


MARCIN ŚWIETLICKI

swietlik

Marcin Świetlicki (urodzony 24 grudnia 1961 w Piaskach k. Lublina) polski poeta, dziennikarz, członek alternatywnej formacji Świetliki. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Służba wojskowa w latach 1984-1986. Mieszka i tworzy w Krakowie. Debiutował książką Zimne kraje, wydaną w 1992 przez fundację brulionu. Zaraz po debiucie został dostrzeżony i uznany przez licznych krytyków za jednego z dwóch najwybitniejszych (obok Jacka Podsiadły) przedstawicieli tzw. pokolenia brulionu. W 1993 skontaktował się z muzykami krakowskiego zespołu Trupa Wertera Utrata i założył grupę Świetliki wykonującą kompozycje - podkłady dźwiękowe do wierszy Świetlickiego. Sam Świetlicki stoi przy tym na scenie i recytuje tekst utworu. Świetlicki znany jest również ze współpracy z muzykami alternatywnymi. Laureat wielu nagród literackich, m.in. im. Georga Trakla, Kościelskich, Grand Prix w konkursie czasopisma brulion, Paszportu Polityki (nie przyjął), kilkakrotnie nominowany do nagrody Nike. Do 2004 pracował zawodowo jako korektor w redakcji Tygodnika Powszechnego w Krakowie. Wystąpił jako aktor w spektaklu TVP Małżowina (1998) i w filmie Anioł w Krakowie (2002). Do ważnych dzieł należą: Zimne kraje, Schizma, Berlin, Trzecia połowa, 20 niezapomnianych przebojów i 10 kultowych fotografii, Pieśni profana, Czynny do odwołania, Katecheci i frustraci, Nieczynny, Wiersze wyprane, 49 wierszy o wódce i papierosach, Trzecia połowa.


OLGA TOKARCZUK

olga_tokarczuk

Olga Tokarczuk – jedna z najbardziej cenionych na świecie i najczęściej nagradzanych polskich pisarek. Jej książki zostały przetłumaczone na ponad dwadzieścia języków. Otrzymała m.in. Literacką Nagrodę Nike, Paszport „Polityki”, Nagrodę im. Kościelskich, Brücke Berlin-Preis, słoweńską nagrodę Vilenica, Uznamską Nagrodę Literacką. Mieszka we Wrocławiu. Autorka powieści Podróż ludzi Księgi (1993), E. E. (1995), Prawiek i inne czasy (1996), Dom dzienny, dom nocny (1998), Ostatnie historie (2004), Anna In w grobowcach świata (2006), Bieguni (2007), Prowadź swój pług przez kości umarłych (2009), Księgi Jakubowe (2014), zbiorów opowiadań Szafa (1998) i Gra na wielu bębenkach (2001) oraz eseju Lalka i perła (2000), poświęconego powieści Bolesława Prusa Lalka i zbioru felietonów Moment niedźwiedzia (2012).


HANNA KRALL

krallUrodzona w 1937 roku w Warszawie, pochodzi z rodziny żydowskiej. W trakcie wojny straciła najbliższych, a sama cudem uniknęła śmierci (została wykradziona z transportu). Absolwentka wydziału dziennikarstwa UW, pisarka i reporterka. Publikowała w wielu czasopismach – m. in. w Polityce (w latach 1966-69 jako korespondentka prasowa P. przebywała w ZSRR), Tygodniku Powszechnym, Res Publice, Gazecie Wyborczej. W latach 1982-1987 była zastępcą kierownika literackiego w Zespole Filmowym „Tor”. Z pobytu na wschodzie napisała kilka zbiorów reportaży. Są to m. in.: Na wschód od Arbatu (1972), Szczęście Marianny Głaz (1976), Sześć odcieni bieli (1978), w których na przykładzie losów jednostek ukazała przeobrażenia społeczno-kulturowe i konflikty naszych czasów. Największą sławę przyniosła jej książka Zdążyć przed Panem Bogiem (1977) powstała na podstawie rozmowy z Markiem Edelmanem, ostatnim żyjącym przywódcą powstania w getcie warszawskim. Inne utwory Hanny Krall to: reportaże: Katar sienny (1981), Dowody na istnienie (1995), Tam już nie ma żadnej rzeki (1998), opowiadania: Ambitny jestem (1965), powieści: Sublokatorka (1985), Okna (1987), Hipnoza (1989). W swojej twórczości Krall podejmuje nie tylko temat holocaustu, interesuje ją także problem skomplikowanych losów Polaków uwikłanych w politykę i historię, wpływ przeszłości na osobowość człowieka i tajniki ludzkiej pamięci. Jej książki doczekały się przekładów na wiele języków obcych, m. in. na angielski, francuski, hebrajski, niemiecki szwedzki i włoski. Autorka była też wielokrotnie nagradzana.


RYSZARD KRYNICKI

krynicki

(ur. 1943) jest niewątpliwie jednym z najlepszych żyjących poetów polskich. Od pierwszych tomów z końca lat 60. XX w. (Pęd pogoni, pęd ucieczki oraz Akt urodzenia), wpisujących go w szereg poetów tzw. Nowej Fali, Krynicki dał się poznać jako twórca wrażliwy na wieloznaczność mowy, złożoność języka poetyckiego, dążący do maksymalnej precyzji wyrazu. Rozwój jego drogi twórczej, trwający do dziś i nadal imponujący, pokazuje nieustanne, wręcz uporczywe szlifowanie formy poetyckiej i doskonalenie słowa, coraz bardziej oszczędnego w jego wierszach, ale tym bardziej nośnego i obciążonego sensami. Nie do przecenienia są również jego zasługi jako prekursora niezależnego ruchu wydawniczego w czasach Peerelu i działacza opozycji demokratycznej, a przede wszystkim znakomitego tłumacza, autora tomów przekładów poetyckich Paula Celana, Nelly Sachs, oraz takich pisarzy jak Bertolt Brecht czy Rainer Kunze. Ryszard Krynicki jest laureatem wielu nagród, zarówno krajowych, jak i zagranicznych, m. in. Nagrody im. Kościelskich, Nagrody Kulturalnej „Solidarności” i Nagrody Friedricha Gundolfa.




WANDA CHOTOMSKA

images ur. 26 października, 1929 r., jedna z najpopularniejszych polskich pisarek i poetek tworzących dla dzieci. W każdej z form literackich, które wychodzą spod jej pióra, osiąga mistrzostwo, zachwycając kolejne pokolenia czytelników. W swojej twórczości Wanda Chotomska kontynuuje najlepsze tradycje pisarstwa Brzechwy i Tuwima. Zaskakujące skojarzenia, zabawa słowem, dosłowność w odczytywaniu przenośni i przysłów, życzliwość, zrozumienie potrzeb dziecka jako odbiorcy – to znaki szczególne jej pisarskiego dorobku. 13 października, wnuczka Wandy Chotomskiej, Pani Karolina Golba odsłoniła płytę z cytatem Wandy Chotomskiej w Alei Pisarzy.


WIESŁAW MYŚLIWSKI

mysliwski ur. w 1932 w Dwikozach pod Sandomierzem. Prozaik, dramaturg, autor scenariuszy filmowych; laureat wielu nagród literackich (m.in. dwukrotnie uhonorowany Nagrodą Nike), wyróżniony najważniejszymi odznaczeniami i orderami państwowymi, w tym Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, doktor honoris causa trzech polskich uniwersytetów, twórca o wielkim autorytecie artystycznym i moralnym. Debiutował powieścią „Nagi sad” w 1967 roku. Jego wczesna twórczość była zaliczana do tzw. nurtu wiejskiego w polskiej prozie. Fabuły utworów Myśliwskiego z tamtego czasu zostały osadzone w środowisku wiejskim i zorganizowane wokół chłopskich doświadczeń, z których najważniejszym była wielka zmiana, jaka dokonała się na wsi w latach istnienia Polski Ludowej. Problematyce tej pisarz nadał wyjątkowy kształt – przekształcił w wielką metaforę, poszerzył o refleksję antropologiczną, zadbał o jej uniwersalność. Stopniowo też wycofywał swoich bohaterów z przestrzeni wiejskiej. Myśliwski jest autorem powieści: Nagi sad, Pałac, Kamień na kamieniu,Widnokrąg, Traktat o łuskaniu fasoli, Ostatnie rozdanie i dramatów: Drzewo, Klucznik, Złodziej, Requiem dla gospodyni. Źródło: instytutksiazki.pl